25 kịch bản lừa đảo năm 2026: 5 nhóm thủ đoạn cần cảnh giác

Nhóm 1 — Mạo danh cơ quan, tổ chức

Đối tượng có thể giả danh công an, viện kiểm sát, tòa án, ngân hàng, nhà trường, bệnh viện, bảo hiểm xã hội, điện lực, viễn thông hoặc sử dụng tin nhắn mang hình thức giống Brandname. Mục tiêu thường là lấy dữ liệu cá nhân, OTP, mật khẩu hoặc khiến nạn nhân chuyển tiền với lý do xác minh, xử lý vi phạm, trả nợ cước, nhận hoàn tiền hoặc nộp phạt.

Cách xử lý: kết thúc cuộc gọi/tin nhắn rồi tự tìm kênh liên hệ chính thức. Không chuyển tiền để “chứng minh trong sạch” và không cung cấp mã xác thực cho người chủ động liên hệ.

Nhóm 2 — Lừa đảo bằng AI, Deepfake và DeepVoice

AI có thể tạo ảnh, video và giọng nói giống người thật để mạo danh người thân, bạn bè hoặc lãnh đạo. Một cuộc gọi có hình ảnh hoặc giọng nói quen thuộc không còn là bằng chứng đủ mạnh để xác nhận danh tính.

Cách xử lý: gọi lại bằng số đã lưu từ trước, dùng câu hỏi riêng chỉ hai bên biết hoặc xác minh qua một người thứ ba. Nếu yêu cầu liên quan tiền, hãy tách khỏi kênh đang liên hệ trước khi quyết định.

Nhóm 3 — Đầu tư tài chính và tuyển dụng việc làm

Các quảng cáo việc nhẹ lương cao, cộng tác viên làm nhiệm vụ, chứng khoán, tiền số hoặc ngoại hối có thể cho nạn nhân rút khoản nhỏ lúc đầu để tạo niềm tin. Sau đó hệ thống yêu cầu nạp khoản lớn hơn, báo lỗi hoặc khóa rút và tiếp tục đòi thêm phí.

Cách xử lý: không nạp thêm tiền để “mở khóa” khoản rút. Kiểm tra pháp nhân, giấy phép, tên miền và điều kiện dịch vụ bằng nguồn độc lập trước khi giao dịch.

Nhóm 4 — Lừa đảo trong mua bán trực tuyến

Đối tượng có thể dùng biên lai chuyển khoản giả, giả danh người mua/người bán, yêu cầu đặt cọc hoặc thay đổi tài khoản nhận tiền. Kịch bản shipper giả cũng khai thác đúng tâm lý này: bắt đầu từ một khoản phí nhỏ rồi dẫn sang QR, link hoặc quy trình hoàn tiền giả.

Cách xử lý: kiểm tra trạng thái giao dịch trực tiếp trong ứng dụng ngân hàng, không tin ảnh chụp biên lai; với đơn hàng, đối chiếu ngay trong ứng dụng hoặc nền tảng đã đặt mua.

Nhóm 5 — Đánh cắp dữ liệu và chiếm quyền thiết bị

Link giả mạo, mã QR độc hại, APK lạ, phần mềm điều khiển từ xa và quyền trợ năng có thể bị dùng để lấy tài khoản mạng xã hội, ngân hàng và dữ liệu cá nhân. Sau khi chiếm một tài khoản, kẻ xấu còn có thể dùng nó để lừa tiếp người quen của nạn nhân.

Cách xử lý: không cài ứng dụng theo hướng dẫn của người lạ, không nhập mật khẩu/OTP trên trang mở từ link đáng ngờ và kiểm tra URL trước khi đăng nhập.

Checklist 30 giây áp dụng cho cả 5 nhóm

1. Người này có đang tạo áp lực về thời gian hoặc cảm xúc không?
2. Họ có yêu cầu OTP, mật khẩu, cài ứng dụng, quét QR hoặc chia sẻ màn hình không?
3. Tôi có thể tự tìm một kênh khác để xác minh không?
4. Tài khoản nhận tiền có đúng người/tổ chức và đúng mục đích không?
5. Nếu dừng lại 10 phút để kiểm tra, có lý do hợp pháp nào khiến tôi phải chịu hậu quả ngay lập tức không?

Nguồn chính thức

Nội dung này được diễn giải từ cảnh báo của Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an: Nâng cao cảnh giác trước 25 kịch bản lừa đảo trên không gian mạng năm 2026, đăng ngày 08/09/2026. Cảnh Giác Số không thay thế nội dung gốc; mục đích của trang là chuyển cảnh báo thành checklist dễ áp dụng khi gặp tình huống thực tế.

Ba biến thể đang được cảnh báo trong năm 2026

Nguồn kiểm chứng theo chủ đề

Dấu vết dẫn chứng: 2 nguồn độc lập · 2 nguồn cấp 1 · 0 nguồn cấp 2. Danh sách được đánh số để thuận tiện đối chiếu.

1. Bộ Công an — 25 kịch bản lừa đảo trên không gian mạng năm 2026
   Đối chiếu mô típ mạo danh, AI/deepfake, đầu tư, việc làm, mua bán trực tuyến và chiếm quyền thiết bị.
2. Bộ Công an — Phối hợp với Ngân hàng Nhà nước phòng, chống lừa đảo trực tuyến
   Bối cảnh phối hợp chính thức giữa cơ quan Công an và ngành Ngân hàng trong phòng, chống lừa đảo trực tuyến.

Nguồn được rà soát ngày 17/09/2026. Xem cách Cảnh Giác Số xếp hạng nguồn và đánh giá mức độ chắc chắn.