Lừa đảo trực tuyến là gì? Dấu hiệu và cách phòng tránh

Lừa đảo trực tuyến là cách kẻ xấu dùng công nghệ và tâm lý để khiến nạn nhân tự chuyển tiền, tự cung cấp mã xác thực hoặc tự trao quyền truy cập tài khoản.

Các hình thức lừa đảo trực tuyến phổ biến

Những kịch bản thường gặp gồm giả mạo công an, ngân hàng, sàn thương mại điện tử, nhà trường, bệnh viện, điện lực; gửi email phishing; tạo website đăng nhập giả; dụ cài ứng dụng độc hại; mời đầu tư lợi nhuận cao; tuyển cộng tác viên “việc nhẹ lương cao”; và giả mạo người thân bằng tài khoản bị chiếm hoặc deepfake.

Vì sao nhiều người vẫn mắc bẫy?

Kẻ lừa đảo thường không cần kỹ thuật quá phức tạp. Chúng tạo áp lực bằng nỗi sợ, lòng tham, sự vội vàng hoặc niềm tin vào người quen. Khi nạn nhân bị thúc ép phải xử lý ngay, khả năng kiểm tra độc lập giảm mạnh.

Nguyên tắc tự bảo vệ

• Không cung cấp OTP, mật khẩu, mã PIN hoặc mã khôi phục cho bất kỳ ai.
• Tự mở ứng dụng hoặc website chính thức, không đăng nhập từ link nhận qua tin nhắn.
• Gọi lại người thân, ngân hàng hoặc tổ chức bằng số bạn tự tìm được.
• Đọc kỹ tên người nhận trước khi chuyển tiền và dừng lại nếu tên không khớp.
• Lưu bằng chứng khi nghi ngờ: số điện thoại, đường link, nội dung chat, mã giao dịch.