Lừa đảo mã QR: 8 dấu hiệu nhận biết trước khi quét
Mã QR chỉ là cách mã hóa một địa chỉ hoặc dữ liệu. Nó không tự chứng minh nguồn gửi là đáng tin. Kẻ xấu có thể dùng QR để dẫn tới website phishing, yêu cầu chuyển tiền hoặc cài ứng dụng.
Coi QR như một đường link bị che. Kiểm tra người đưa mã, tên miền đích, tên người nhận và nội dung giao dịch trước khi tiếp tục.
8 dấu hiệu mã QR có rủi ro
- QR được dán đè lên mã có sẵn tại quầy, bãi xe, bàn ăn hoặc điểm thanh toán.
- Người gửi thúc ép quét để nhận hoàn tiền, xác minh tài khoản hoặc tránh bị khóa.
- Ứng dụng quét hiển thị tên miền lạ, viết sai thương hiệu hoặc dùng URL rút gọn.
- Sau khi quét, trang yêu cầu đăng nhập ngân hàng, email hoặc mạng xã hội dù không cần thiết.
- QR dẫn tới file APK hoặc yêu cầu bật quyền trợ năng/điều khiển thiết bị.
- QR thanh toán hiển thị tên người nhận hoặc số tiền không khớp với giao dịch.
- Người gửi yêu cầu chụp màn hình sau khi thanh toán hoặc gửi thêm OTP để xác minh.
- QR đến từ tài khoản mới tạo, người lạ hoặc tin nhắn không mong đợi.
Cách kiểm tra trước khi quét và thanh toán
Nếu điện thoại hiển thị URL trước khi mở, hãy đọc tên miền. Với thanh toán, luôn kiểm tra tên người nhận và số tiền trong ứng dụng ngân hàng. Nếu QR nằm ở nơi công cộng, quan sát xem có dấu hiệu dán đè hay không và hỏi nhân viên khi nghi ngờ.
Nếu đã quét QR đáng ngờ
Nếu chỉ mở trang nhưng chưa nhập dữ liệu, hãy đóng trang và không tải file. Nếu đã nhập mật khẩu, đổi ngay từ kênh chính thức và kiểm tra phiên đăng nhập. Nếu đã chuyển tiền hoặc cung cấp OTP, liên hệ ngân hàng càng sớm càng tốt.
Quy trình 20 giây trước khi quét mã QR
Hãy coi mã QR như một đường link được che đi. Trước khi mở nội dung, kiểm tra bối cảnh xuất hiện của mã, người yêu cầu bạn quét và hành động tiếp theo mà họ muốn bạn thực hiện. Nếu điện thoại hiển thị tên miền đích, hãy đọc kỹ từng ký tự và dừng lại khi tên miền không đúng thương hiệu hoặc dùng URL rút gọn khó kiểm chứng.
- Quan sát xem QR có bị dán đè hoặc thay thế tại điểm thanh toán hay không.
- Kiểm tra tên miền trước khi đăng nhập; nếu nghi ngờ, tự mở website hoặc ứng dụng chính thức.
- Với QR chuyển tiền, đối chiếu tên người nhận, ngân hàng và số tiền ngay trên màn hình xác nhận.
- Không cài APK, cấp quyền trợ năng hoặc chia sẻ màn hình chỉ vì nội dung sau QR yêu cầu.
Nếu QR dẫn tới trang đăng nhập hoặc thanh toán, hãy kết hợp với hướng dẫn kiểm tra link giả mạo. Khi đã phát sinh giao dịch, chuyển sang quy trình xử lý khi bị lừa chuyển tiền thay vì tiếp tục trao đổi với người gửi mã.
Nguồn kiểm chứng theo chủ đề
Dấu vết dẫn chứng: 2 nguồn độc lập · 2 nguồn cấp 1 · 0 nguồn cấp 2. Danh sách được đánh số để thuận tiện đối chiếu.
- Bộ Thông tin và Truyền thông — Khuyến cáo an toàn khi quét mã QR
Đối chiếu nguy cơ QR dẫn tới website giả mạo và khuyến cáo kiểm tra URL, danh tính người gửi, không cung cấp thông tin đăng nhập. - Ngân hàng Nhà nước Việt Nam — Tăng cường giải pháp ngăn chặn lừa đảo chiếm đoạt tiền trong tài khoản
Đối chiếu khuyến cáo về website chính thức, QR/link lạ, ứng dụng ngoài kho chính thức, quyền Accessibility và xác minh qua kênh chính thức.
Nguồn được rà soát ngày . Xem cách Cảnh Giác Số xếp hạng nguồn và đánh giá mức độ chắc chắn.